Het was een
dag die het hele dorp Wamel zich nog lang zou herinneren, al verdween hij
daarna langzaam uit het collectieve geheugen. Maar niet uit het archief van de
camera. Dankzij de Maas en Waalse chroniqueur en filmer Jos Kruisbergen werd
deze bijzondere dag voor altijd vastgelegd.
Vroeg in de
ochtend liep het halve dorp al uit toen drie bussen met schoolkinderen
vertrokken richting Julianatoren in Apeldoorn. De sfeer was vrolijk en
opgewonden; ouders zwaaiden, kinderen riepen door de ramen, en Wamel voelde
even als één grote familie.
Op een
onverwacht moment stond Jos Kruisbergen thuis nog even aan de lijn van het
antwoordapparaat, waar zijn kleinzoon een boodschap had achtergelaten met de
vraag of hij direct naar basisschool De Laak kon komen om te filmen. Een korte
oproep, maar met grote gevolgen: zonder aarzelen pakte hij zijn camera. Vanaf
dat moment trok hij van ’s morgens vroeg tot laat in de avond door het
pittoreske Wamel om alles vast te leggen wat deze bijzondere dag zo uniek
maakte.
Het was niet
zomaar een dag. Het was ook de dag van het EK-voetbal: Nederland tegen
Roemenië. In Huize Henricus deden de ouderen mee aan de avondvierdaagse, maar
met een knipoog naar het grote voetbaltoernooi vroegen zij zich vooral af of de
ANWB wel zou komen bij eventuele pech, of dat iedereen thuis voor de televisie
zou zitten.
In de
nieuwbouwwijk Clarevelt werd volop gesproken over de wedstrijd. Conciërge Marie
van Oijen en enkele moeders, onder wie Ingrid van Hal, waagden zich aan
voorspellingen. De spanning tussen dorpsleven en voetbal hing overal in de
lucht.
Ondertussen
vertrokken de drie bussen met schoolkinderen uit het dorp. Jos Kruisbergen
vervolgde zijn tocht richting de nieuwbouwwijk, ook wel “Wamel City” genoemd in
de volksmond. Op de bouw sprak hij met metselaar Frans Postulart, die met een
glimlach verklaarde: “Als Nederland niet wint, vreet ik mijn hoed op.”
Tegen de
avond, toen de kerkklok negen uur sloeg, viel er een bijna onwerkelijke stilte
over het dorp. Wamel leek uitgestorven. Iedereen zat binnen gekluisterd aan de
televisie. Alleen het zachte geluid van de klok en af en toe een hond in de
verte doorbrak de rust.
Bij
voetbalclub Unitas zat de kantine echter vol met juichende oranje supporters.
Maarten Koolhout riep enthousiast dat er plannen waren om met 57 man naar Basel
en Zürich te reizen, in het spoor van het nationale elftal. Elders in het dorp
trainde de hondenclub onverstoorbaar door voor het aankomende examen, alsof de
wereld daarbuiten niet bestond.
Op de Prins
Willem-Alexanderbrug was geen mens te bekennen. Straten lagen leeg, dijken
waren stil, en Wamel ademde voetbal, stilte en zomeravond tegelijk.
Deze unieke
documentaire, achttien jaar geleden vastgelegd door Jos Kruisbergen, toont een
tijd die voorbij is maar niet vergeten mag worden. De kinderen van toen zijn
inmiddels volwassen, velen hebben zelf gezinnen. Ouderen uit die tijd zijn
inmiddels overleden, maar blijven in beeld en herinnering voortleven.
Dankzij deze
film leeft Wamel 2008 voort – niet alleen als een dorpsmoment, maar als een
stukje geschiedenis dat bewaard is gebleven voor nu en voor toekomstige
generaties.
De documentaire is te zien op de
site van de
Jos Kruisbergen Stichting.