Met Willie verdwijnt een stukje Heerewaarden

Ik kreeg een appje van Nolda, de vrouw van Willie, met de vraag of ik even terug wilde bellen. Toen ik belde, hoorde ik: “Jos, Willie is overleden.”

Even stond de tijd stil. Natuurlijk wisten we dat het niet lang meer zou duren. De laatste keer dat ik bij mijn vriend was, ging het al niet goed. Hij zat al een tijdje aan de zuurstof.

Iedere keer als ik bij hem op bezoek ging, had ik met zijn vrouw Nolda en Willie afgesproken dat ik maar kort zou blijven. En als hij het niet meer aan kon, moest ze me maar de deur uit schoppen.

Maar iedere keer was het weer een feest om naar mijn vriend toe te gaan, tot het laatst toe. Nooit heeft hij één keer gezegd: “Nu moet je gaan.” Urenlang bleven we praten en lachen.

Dat klinkt misschien gek als iemand zo broos is, maar Willie bleef Willie. De hele dag verder eiste dat zijn tol. Hij kon niets meer, maar dat had hij ervoor over, zo leuk vond hij het.

Een man met een hart van goud, die altijd klaarstond voor de mensen die hem lief waren.

Willie was slager van beroep. Later stapte hij uit de slagerij en begon een fantastisch bedrijf in kozijnen. Bij hem was het altijd de zoete inval.

Ik vergeet nooit meer dat hij een feestje had. Ik weet niet eens meer precies waarvoor. Ineens zei hij:

“Jos, ons dorp bestaat duizend jaar. Zou jij daar geen film over kunnen maken?”

Dat bracht me terug naar vroeger.

Zijn vader had een slagerij én een café. Daar waren we in de weekenden vaak te vinden en het was altijd feest.

Willie kon geweldig piano spelen en ik was smoorverliefd op zijn buurmeisje. Alleen zij helaas niet op mij.

Het was een café met een rijke historie. We maakten een interview voor de film over Heerewaarden met de vader van Willie. Hij vertelde voor de camera dat er tijdens de oorlog werd gekaart in het donker.

Iedereen moest om de beurt op een fiets gaan zitten trappen zodat er licht was. Op de fiets zat een dynamo en zo hadden ze verlichting.

Over de watersnood van 1926 vertelde hij dat alle fruitbomen in één nacht waren bevroren. Iedereen ging vervolgens het ijs van de takken afhalen zodat de bomen behouden bleven. De takken werden anders te zwaar en zouden afbreken.

Het was ook het café waar ik minister Luns mocht imiteren en de voetbaluitslagen van Frits van Turenhout mocht nadoen.

Een café waar menig huwelijk uit voortkwam. Een echt dorpscafé waar Willie op feestelijke wijze de bloemetjes buiten zette.

Dan pakte hij zijn tuba. Hij zat bij de harmonie en anderen haalden hun gedeukte instrumenten tevoorschijn, wat eigenlijk niet mocht. Maar het zorgde voor een geweldige sfeer.

Dat zijn verhalen die nooit meer terugkomen en die ik samen met Willie mocht meemaken. Niets was te gek in die tijd.

Over dat bijzondere, sfeervolle café hadden vele boeken geschreven kunnen worden.

Naarmate je ouder wordt, verlang je toch steeds vaker terug naar vroeger, toen alles beter leek.

Willie vroeg me om samen met de inmiddels overleden Geert Megens een film te maken over het vissersdorp Heerewaarden. Zelf was hij voorzitter van 1000 jaar Heerewaarden.

Wat me altijd is bijgebleven, was Koninginnedag. Om zes uur ’s morgens werd reveille geblazen vanaf een jeep die door het dorp reed om iedereen wakker te maken.

Ik reed die ochtend het plein bij Willie op en belde aan. Toen zei ik:

“Heel Heerewaarden is al wakker en jij ligt nog op bed!”

“Ja,” zei hij, “het is laat geworden gisteren.”

Dat kwam natuurlijk door zijn vrienden, de palingstropers Bart Vissers en Nico Hooijkaas. Ook zij zijn inmiddels overleden.

“Kom erin en pak een bak koffie.”

Tijdens onze gesprekken in de laatste jaren hadden we het vaak over vroeger. Heerewaarden was niet meer het dorp zoals hij het kende.

Ooit was het een zelfstandige gemeente met een burgemeester en wethouders, een eigen brandweer en een harmonie waar Willie zelf lid van was.

Veel verenigingen waren verdwenen en veel mensen die hij kende waren overleden.

Maar de prachtige verhalen bleven overeind. Daar hadden we het vaak over.

Neem nou Gradus Lam, een markante dorpsfiguur en dirigent van de blaaskapel. Hij trad alleen op tijdens feestavonden, met grote schoenen aan en een pruik op zijn hoofd.

Willie vertelde dan altijd lachend:

“Je moest Gradus niet aankijken, want hij sloeg dwars tegen de maat in.”

Maar het was altijd lachen.

De gemeente Heerewaarden werd opgeheven, tegen de zin van burgemeester Spoelstra. Ook hij is inmiddels overleden.

Toch kwam hij iedere week nog even bij Willie op de koffie, net als Gradus.

Dan lag je krom van het lachen.

Dat was Heerewaarden.

Dat kon allemaal bij Willie.

De film Het Eiland van Heerewaarden werd door journalist Ruud Stoeten omschreven als een verhaal waar Geert Mak jaloers op zou zijn om over te schrijven.

Zo bijzonder was dit dorp.

Nolda en Willie kregen ook een groot verdriet te verwerken. Ze verloren hun zoon Ronald, piloot van beroep, bij een vliegtuigongeluk.

Nooit is opgehelderd hoe dat ongeluk precies heeft kunnen gebeuren.

Tijdens een interview voor onze film stond Gradus Lam huilend voor de camera. Hij was Europees kampioen met zijn pony’s geweest en had talloze prijzen gewonnen.

Toch zei hij dat hij al zijn pony’s en prijzen zou willen inleveren als daardoor de zoon van Willie terug kon komen.

Dat zijn momenten die je nooit meer vergeet.

Willie was ook een fantastische schrijver.

Tijdens de coronatijd mochten mensen niet bij elkaar komen. Een groot feest dat hij had gepland kon daardoor niet doorgaan.

In plaats daarvan schreef hij een prachtig boek over de dorpsbewoners van Heerewaarden.

Het kreeg de titel Dorpsgenoten.

Alleen zijn vriendenclub kreeg het boek. Het was een avond lachen over het dorp Heerewaarden.

Zelfs mensen die het dorp niet kennen, zouden veel situaties en personen herkennen.

De laatste keer dat we samen zaten, zei hij:

“Kijk Jos, het dorp is niet meer het dorp zoals wij het kenden. Veel mensen en veel vrienden zijn overleden. Verenigingen zijn opgeheven en er komt een nieuwe generatie aan. De gemeente Heerewaarden is opgegaan in de gemeente Maasdriel. Vroeger liep je zo het gemeentehuis binnen voor een afspraak. Dat kan nu niet meer. Tijden veranderen.”

En dat is waar.

Maar Willie, bedankt jongen, dat ik je vriend mocht zijn.

We hebben vele uren gelachen, tot het laatste toe, terwijl het eigenlijk haast niet meer ging.

Je verhalen, je boek en de film zijn vereeuwigd. Ze maken deel uit van een belangrijk stuk geschiedenis en zullen blijven voortleven.

Wij wensen Nolda, de familie, vrienden en iedereen die Willie lief was heel veel sterkte toe in deze moeilijke tijd.

Moge de mooie herinneringen aan zijn leven, zijn humor en zijn warme vriendschap een bron van troost zijn.

Willie zal door velen worden gemist, maar nooit worden vergeten.

Rust zacht, vriend.

Doe iedereen daarboven de groeten van me. En ooit kom ik ook die kant op. Dan lachen we daar gewoon verder.

Alleen hoop ik dat nog wel een tijdje uit te stellen.

Jos Kruisbergen.