Fruitplukkers gezocht: Pax Christi schiet de fruittelers te hulp

Het is inmiddels alweer 25 jaar geleden dat de Maas en Waalse cineast Jos Kruisbergen het Pax Christi College bezocht. Hij ging er op zoek naar scholieren die in hun vrije tijd appels wilden plukken. In de Betuwe en het Land van Maas en Waal was het een drukke periode voor de fruittelers, want tijdens de pluk was er altijd behoefte aan extra handen.

Voor zijn camera vertelt Antoinette Kooijmans uit Dreumel dat er op school een folder hing waarin leerlingen werden opgeroepen om appels te gaan plukken.

Fruitteler Ronald van der Zandt zat in die drukke plukperiode met een probleem: hij kwam maar liefst tien plukkers tekort. Daarom werd er gekeken of leerlingen van het Pax Christi College misschien konden helpen.

George Lowiesen, een man die het Pax Christi College door en door kende en bovendien een echte Maas en Waler in hart en nieren was, voelde zich sterk verbonden met de fruitteelt in de streek. Hij legde uit dat de school natuurlijk geen uitzendbureau was en zich normaal gesproken niet met dergelijke zaken bemoeide. Maar de verbondenheid met Maas en Waal was groot.

„We zijn als school geen uitzendbureau en werken niet mee met zulke dingen,” vertelde hij. „Maar de verbondenheid met Maas en Waal is zo groot dat we toch proberen te kijken of leerlingen dit willen doen.”

De reacties van de leerlingen liepen uiteen. Sommige scholieren hadden al een baantje en zagen het niet zitten om er nog iets bij te doen. Een ander maakte zich zorgen over zijn rug. „Onzin,” vond een medeleerling. „Ik vind het leuk om te doen en je verdient er goed mee.”

Ook Janne de Keijser en Loesje van Raaij kwamen voor de camera aan het woord. Als kinderen vertelden zij waarom fruitplukken zo leuk was. Het waren gewone gesprekken met scholieren en mensen uit de streek, maar juist daardoor geven de beelden nu, 25 jaar later, een prachtig tijdsbeeld.

Na een kwart eeuw kwamen enkele mensen bij Jos Kruisbergen met een vraag. Zij konden de film over de fruitplukkers niet terugvinden op de website van de Jos Kruisbergen Stichting en ook niet in de Schatkamer van Beeld en Geluid.

Jos kon dat verklaren.

„Dat klopt. De uitzendingen van RTL zijn daar niet te zien.”

Maar omdat het inmiddels 25 jaar geleden was, besloot Jos nog eens in zijn omvangrijke archief te duiken. Hij vond het oude filmmateriaal terug en monteerde de documentaire opnieuw. Zo kregen de beelden een tweede leven.

En dat is bijzonder. De leerlingen die destijds voor de camera stonden, waren toen nog kinderen of zaten nog op school. Het is dan ook prachtig om hen 25 jaar later terug te zien en te ontdekken hoe een gewone dag uit hun jeugd inmiddels een stukje streekgeschiedenis is geworden.

Jos wil daarbij ook een bijzonder compliment geven aan zijn toenmalige baas bij RTL, Henny de Vos. Jos was destijds de enige die het filmmateriaal van de banden terugkreeg. Henny de Vos wist dat Jos tijdens het filmen veel meer opnam dan uiteindelijk in de televisie-uitzending terechtkwam. Dankzij die beslissing is het materiaal bewaard gebleven en kunnen we er nu, een kwart eeuw later, nog steeds naar kijken.

Wat destijds misschien gewoon een reportage over een tekort aan fruitplukkers leek, is inmiddels uitgegroeid tot een klein historisch document. Je ziet niet alleen hoe er vroeger werd gewerkt, maar ook hoe scholieren dachten, praatten en hun vrije tijd doorbrachten.

Dat is precies de reden waarom Jos Kruisbergen al 32 jaar het wonen, werken en leven als vrijwilliger in Maas en Waal op film vastlegt. Niet alleen voor vandaag, maar vooral voor de generaties die na ons komen.

Zonder die beelden zou dit verhaal er nooit zijn geweest. Het is een klein stukje geschiedenis, vastgelegd met de camera, dat na 25 jaar opnieuw tot leven komt.

Bekijk het filmpareltje van Jos Kruisbergen op zijn website en kijk mee naar een stukje Maas en Waalse geschiedenis.