Het dorpshuis in Wamel zat tot de laatste plaats vol. Achterin stonden mensen rijen dik, schouder aan schouder, terwijl een diepe stilte de zaal vulde. Ademloos luisterde men; je kon een speld horen vallen. Op deze avond van 4 mei was iedereen gekomen voor één man: hun dorpsgenoot Bram Vermeulen.
Bram was door het Oranje Comité uitgenodigd als gastspreker. Normaal gesproken is hij ergens ver weg in de wereld, verslag doend vanuit conflictgebieden of verre continenten. Maar nu stond hij hier, in Wamel, tussen zijn eigen mensen. Zijn woorden gingen niet alleen over zijn werk als journalist, maar ook over herinnering, verlies en de betekenis van herdenken – juist hier, op deze plek die hem gevormd heeft.
De avond kreeg een ingetogen en waardige sfeer door de bijdragen van zangkoor Amicitia en de ontroerende gedichten van de kinderen van basisschool De Terebint. Hun stemmen en woorden brachten het verleden dichtbij, tastbaar bijna.
Na afloop van de plechtigheid trok een lange stoet door het dorp naar het oorlogsmonument. Daar klonk de Last Post, gespeeld door Marco van der Jagt van Harmonie Koningin Wilhelmina. Kransen werden gelegd, hoofden gebogen. Even stond alles stil.
In zijn toespraak deelde Bram ook een persoonlijk verhaal. Hij vertelde over zijn opa, Hent Thijssen, die omkwam bij het bombardement op Nijmegen — op het verkeerde moment, op de verkeerde plaats. Het maakte de geschiedenis pijnlijk dichtbij en gaf zijn woorden een extra lading.
Tussen het publiek bevond zich ook de Wamelse chroniqueur Jos Kruisbergen, die de avond vastlegde op film. Niet alleen als maker, maar ook als vriend.
“Bram ging als kind al met me mee,” vertelt Kruisbergen. “Hij was al blij dat hij het statief mocht dragen. Later stond hij zelf voor de camera, presenteerde hij en maakte hij interviews. Het was toen al een natuurtalent. Ik ben ongelooflijk trots op wat hij bereikt heeft.”
Met een glimlach voegt hij toe: “Bram zegt altijd: ‘Jij bent mijn meester.’”
En zo verbindt deze avond verleden en heden, meester en leerling, dorp en wereld.
Bram Vermeulen, geboren en getogen in Wamel, werkte meer dan twintig jaar als journalist in Afrika en zes jaar in Turkije. Hij was onder andere werkzaam voor het NOS Journaal, waar hij verslag deed van internationale ontwikkelingen. Daarnaast was hij presentator en regisseur bij het programma Frontline en later een vertrouwd gezicht bij Bureau Buitenland. Voor NRC schreef hij indringende verhalen over Afrika en Turkije. In 2008 werd hij uitgeroepen tot Journalist van het Jaar. Ook schreef hij het boek Help, ik ben blank geworden over Zuid-Afrika.
Maar hoe ver hij ook reist, op deze avond was hij precies waar hij moest zijn.
En inmiddels is hij alweer onderweg — terug naar de werkelijkheid van zijn vak, naar een oorlogsgebied in Libanon, opnieuw voor Frontline. Altijd ergens in de wereld.
Behalve op 4 mei. Dan is hij in Wamel.
De film van deze bijzondere avond is te zien op
de site van de Jos Kruisbergen Stichting.